Finlandiya'da yaşam

Suomen historiaa

Finlandiya tarihi

İnsanların Finlandiya’ya gelişleri

Finlandiya’ya yaklaşık 10.000 sene önce insanlar gelmeye başladı. İnsanlar doğudan, bugünkü Rusya bölgesinden ve güneyden Baltıklar üzerinden geldiler. Fince dilinin kökleri Orta Rusya’dandır, ama Finceye, Baltık ve Cermen dillerinden de öğeler karışmıştır. Finlandiya’da 800 yıldan uzun süredir İsveççe konuşan nüfus bulunmaktadır.

İsveç ve Rusya’nın bir parçası olarak Finlandiya

Finlandiya 600 yıldan uzun bir süre, Orta Çağdan 19. yüzyılın başına kadar İsveç’in bir parçasıydı. Bu dönem içerisinde, Rusya ve İsveç, Finlandiya’da egemen olmak için birçok kez savaşmışlardır. Sonunda 1809 yılında, Rusya savaş içinde olduğu İsveç’i yenmiş ve bütün Finlandiya, Rusya’nın egemenliğine geçmiştir.

1809-1917 yılları arasında Finlandiya, Rusya’nın bir parçasıydı. Bu dönem içerisinde, Finlandiya özerkti; diğer bir deyişle, Finliler birçok konu hakkında bağımsız olarak karar verebilmişlerdi. Buna rağmen, Finlandiya’nın hükümdarı, Rusya İmparatoru’ydu.

Finlandiya, Rusya’nın bir parçası olduğu dönemde, Fince dili, Finlandiya kültürü ve ekonomisi büyük bir geliştirme gösterdi. Buna rağmen, 20. yüzyılın başında Rusya, Finlandiya’nın özerkliğini kısıtlamaya başladı ve Finlandiyalılar buna razı olmadılar.

Finlandiya bağımsızlaşıyor

Birinci Dünya Savaşı’nın sonlarında, Finlandiya Parlamentosu 6 Aralık 1917 tarihinde bağımsızlık bildirgesini onayladı ve Finlandiya Rusya’dan ayrıldı. Bu tarihte, Finlandiya bağımsız bir ülke oldu ve bu gün halen Finlandiya’nın Bağımsızlık Günü olarak kutlanmaktadır.

1918 baharında Finlandiya’da, işçi nüfusunu temsil eden Kızıllar ve burjuva ve toprak sahiplerini temsil eden Beyazlar arasında iç savaş çıktı. Savaş 1918 Mayıs ayında, Beyazların Kızılları yenmesiyle son buldu.

Bağımsız Finlandiya, yasaların, halkın seçtiği parlamento tarafından konulan cumhuriyet yönetimini benimsedi. Devlet başkanı, imparator ya da kral değil; cumhurbaşkanıdır.

Kış Savaşı ve Devam Savaşı

1939 Kasım ayının sonunda, Sovyetler Birliği, Finlandiya’ya saldırdı. İkinci Dünya Savaşı sırasında Finlandiya Sovyetler Birliği’ne karşı iki kez savaş vermiştir: önce 1939–1940 yıllarında Kış Savaşı ve sonra 1941–1944 yılları arasında Devam Savaşı.

Savaşlarda Finlandiya, Sovyetler Birliği’ne toprak kaybetti. 400.000’den fazla Finlandiyalı, kaybedilmiş bölgelerden Finlandiya’nın geride kalmış topraklarına mülteci olarak geldiler. Buna rağmen Finlandiyalılar için en önemli olan, Finlandiya’nın bağımsız bir ülke konumunu korumasıydı.

Savaşların ardından Finlandiya

Sovyetler Birliği birçok Avrupalı komşu ülkesine sosyalist rejimi getirdiğinden; savaşlardan sonra birçok Finlandiyalı, Sovyetler Birliği’nin Finlandiya’yı da sosyalist bir ülke yapmasından korktu. Buna rağmen, Finlandiya, Sovyetler Birliği ile ilişkiler kurmayı, demokrasi rejimini korumayı ve batı ülkeleriyle ticareti geliştirmeyi başardı. Uzun bir süre Finlandiya dış politikasında, Sovyetler Birliği ve batı ülkeleri arasında denge kurmak zorunda kaldı.

Savaşların ardından, Finlandiya tarım ülkesinden, sanayi ülkesine dönüştü. Finlandiya sanayileşince, Finlandiyalılar yabancı ülkelere artan bir şekilde sanayi ürünleri satmaya başladılar. Finlandiya, yabancı ülkelere özellikle kâğıt ve diğer orman sanayisi ürünleri ihraç etti.

Finlandiya toplumunda birçok şey değişti. İnsanlar kırsal bölgelerden, şehirlere taşınmaya başladı ve artan bir şekilde kadınlar evin dışında işe gitmeye başladılar. Kamu hizmetleri geliştirilmeye başlandı ve böylelikle halk sağlık sistemi, sosyal güvence ve ilköğretim okulu doğdu. 1960’lı yıllarda yüz binlerce Finli, İsveç’e taşındı çünkü İsveç’te daha çok iş vardı ve maaşlar Finlandiya’dan daha fazlaydı.

1990’lardan yeni binyıla

1990’ların başında Sovyetler Birliği yıkılınca ve Sovyetler Birliği ile ticaret bitince ekonomik durgunluk yaşandı. Durgunluk zamanında, birçok şirket iflas etti ve bunun sonucu olarak birçok insan işini kaybetti. Ekonomik durgunluktan sonra, Finlandiya’da çok sayıda yüksek teknoloji sanayisi ve işyerleri doğdu. Gittikçe daha çok insan değişik hizmet alanındaki mesleklerde çalışmaya başladı.

1990’lı yıllarda gittikçe daha çok insan başka ülkelerden Finlandiya’ya taşınmaya başladı. Finlandiya’ya birçok ülkeden mülteciler ve eski Sovyetler Birliği’nin Fin kökenli nüfus geldi. Birçok insan, Finlandiya’ya öğrenci olarak, iş ya da aile ilişkileri dolayışla geldi.

1995 yılında Finlandiya Avrupa Birliği (AB) üyesi oldu. 2002 yılında Finlandiya ilk AB ülkeleri grubu içinde AB’nin ortak para birimi olan Euro’yu aldı ve kendi para biriminden vazgeçti.

linkkiThisisfinland.fi:
Finlandiya tarihi hakkında bilgiİngilizce | Rusça | Fransızca | İspanyolca | Almanca | Portekizce