Finlandiya'da yaşam

Mielenterveys
theme icon

Ruh sağlığı

Ne zaman yardım gerekir?

Hayatın zor anlarında herkesin yardıma ihtiyacı olabilir. Örneğin, bir ülkeden diğerine taşınmak, işyerindeki sorunlar, işsiz kalmak, ailevi sorunlar, boşanmak, bir yakının ölmesi, hastalık veya insan yaşamındaki bir başka değişiklik böyle zor anlardan biridir. Örneğin, bir çocuğun dünyaya gelmesi gibi olumlu şeyler de insan hayatını o kadar çok değiştirir ki bu ortaya çıkan yeni durumda yardıma ihtiyaç duyulur. Bazen sıkıntı, yaşananların üstünden zaman geçtikten ve yaşam normale döndükten sonra aniden de gelebilir.

Aşağıdaki arazları göstermeniz durumunda, yardım almak için başvuruda bulunmanızda yarar vardır:

  • uykusuzluk
  • iştahsızlık
  • günlük yaşamın çok ağır gelmesi
  • işe gidecek ya da insanlarla görüşecek gücünüzün olmaması
  • tıbbi nedenleri bulunmayan fiziksel arazlar
  • alkol ya da uyuşturucu maddeleri kullanışınızın artması.

Ruh sağlığı için yardım istemek nadir bir şey değildir. Finlandiya’da yaşayan insanların % 20’si, yaşamlarının herhangi bir döneminde depresyondan muzdarip olmaktadırlar.

linkkiTampereen kaupunki:
Bunalım(pdf, 110,37 kt)Fince | İngilizce | Rusça | Fransızca | Somali Dili | Türkçe | Farsça | Arapça | Kürtçe | Arnavutça | Vietnamca | Birmanya Dili | Boşnakça | Sırpça | Svahili Dili

Nereden yardım?

Çoğunlukla, sorun oluşturan konular hakkında aileyle ya da arkadaşlarla konuşulduğunda yarar görülmektedir. Arada başka yardımlara da gereksinim duyulur. Sağlık hemşiresiyle (terveydenhoitaja), hekimle (lääkäri),ya da psikoterapistle (psykoterapeutti) konuşmak yararlı olabilir. Konuştuğunuz uzman kişiyle birlikte, size ne tür bir desteğin tam olarak uyacağı konusunda karar verebilirsiniz.

Sıklıkla, terapi, ilaçlar ya da her ikisi birlikte yarar sağlamaktadırlar. Bazen hastanede tedavi görmek gerekebilir. Hastanede tedavi genellikle birkaç hafta sürmektedir. Hedeflenen amaç, hastanın bir an önce eve dönmesidir. Hasta eve döndükten sonra tedavi ayaktan sürer.

Eğer Finlandiya’da ikamet yeriniz varsa öncelikle kendi sağlık istasyonunuzla (terveysasema) irtibata geçiniz. Sağlık istasyonları genellikle pazartesiden cumaya takriben saat 08:00-16:00 arası açıktır. Sağlık istasyonunuzu hemen sabahtan arayınız ve randevu alınız. Eğer acilen yardıma ihtiyacınız varsa bunu telefonda belirtiniz. Doktor gerekli hallerde psikiyatri polikliniğine (psykiatrian poliklinikka) veya bir başka ruh sağlığı birimine sevk kâğıdı yazar. Polikliniğe doktor sevk kâğıdı olmadan doğrudan gidemezsiniz.

Doktor veya psikologla gizlilik ilkesi dahilinde sorunlarınız hakkında konuşabilirsiniz. Bu kişilerin sır saklama yükümlülükleri vardır. Bu kişiler sorunlarınızı bir başka yetkiliye anlatmazlar. Eğer bir başka sağlık bakım birimi bilgilerinize ihtiyaç duyarsa sizden bilgileri vermek için ayrıca izin istenir.

Kendi sağlık istasyonunuzdan ikamet yerinizde ruh sağlığı hizmetlerinin nasıl verildiği konusunda daha detaylı bilgi edinebilirsiniz.

Aile bireyinize ilişkin olarak kaygı duymaktaysanız ve aile bireyinizin yardım almasının gerekli olabileceğini tahmin ediyorsanız, örneğin, sağlık merkezinin sağlık hemşiresine ya da hekimlerine danışabilirsiniz.

Değişik sorunlar hakkında daha fazla bilgiyi InfoFinland sitesinin Kriz durumları sayfasından okuyabilirsiniz.

linkkiSosiaali- ja terveysministeriö:
Ruh sağlığı hizmetleriFince | İsveççe | İngilizce | Rusça

Özel ruh sağlığı hizmetleri

Özel tıp merkezinden de psikiyatrist veya psikolog için randevu alabilirsiniz. Bazen oradan daha çabuk randevu alınabilir ama hastalar için buralar çok daha pahalıdır.

Eğer Finlandiya sağlık sigortası kapsamındaysanız Halk Emeklilik Kurumu (Kela) özel doktor giderlerinizin bir bölümünü karşılar. Kela’dan daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Kela yardımı bazı durumlarda kasada ödemekte olduğunuz miktardan doğrudan indirilir. Finlandiya sağlık sigortasına dahil olduğunuza dair belgeyi yanınızda bulundurunuz. Kela yardımını daha sonra Kela’dan da alabilirsiniz.

Finlandiya sağlık sigortası kapsamında olma hakkında daha fazla bilgi için InfoFinland sitesinin Finlandiya sosyal güvenliği sayfasını okuyunuz.

linkkiKela:
Hastalık tedavi yardımlarıFince | İsveççe | İngilizce

linkkiTherapion Consulting:
İnternette özel psikoterapi hizmetiFince | İsveççe | İngilizce | Rusça | Fransızca | İspanyolca | Türkçe | Çince | Almanca | Portekizce | Norveççe | Felemenkçe | Japonca | İtalyanca | Danca

linkkiMehiläinen:
Özel sağlık merkeziFince | İsveççe | İngilizce

linkkiTerveystalo:
Özel sağlık merkeziFince | İsveççe | İngilizce

Acil yardım ihtiyacı olduğunda

Eğer acilen yardıma ihtiyacınız olduğunu düşünüyorsanız en yakın nöbetçi sağlık merkezi veya hastane ile irtibata geçebilirsiniz. Acil psikiyatrik hastane tedavisi psikiyatri hastaneleri nöbetçi birimleri tarafından sunulmaktadır.

Aile bireyiniz kendisi ya da başkaları için bir tehlike oluşturuyorsa ve de hekimle görüşmeğe ikna olmuyorsa, sağlık merkezini ya da hastaneyi telefonla arayabilirsiniz. Acilen yardıma gereksinim duyuluyorsa, bunu telefonda söyleyin. Aile bireyinizin kendisine zarar vermesinden korkuyorsanız, bunu da belirtin.

Eğer yakınınız çok kötü durumdaysa ve akut psikiyatrik hastane tedavisine ihtiyacı varsa kendisi istemese de tedaviye gönderilmesi mümkündür. Bunun için bir doktorun zoraki tedavi sevk kâğıdı (pakkohoitolähete) gereklidir. Eğer birisi doğrudan hayati tehlikedeyse 112 Acil Yardım numarasını arayabilirsiniz. Eğer durum acil değilse Acil Yardım numarasını aramayınız.

Telefonla yardım

Finlandiya Ruh Sağlığı Derneği (Suomen Mielenterveysseura) kriz telefonu, kriz içinde olan insanlara konuşma yardımı sunmaktadır. Aile bireyinizden kaygı duymanız surumunda da kriz telefonunu arayabilirsiniz.

Şu numaralara telefon edebilirsiniz:

  • 01019 5202’a Fince olarak, pzt-cuma günleri 9–7 saatleri arasında, haftasonları ve dini bayramlarda 15–7 saatleri arasında
  • 040 195 8202 İngilizce ve Arapça olarak pazartesi, salı, perşembe ve cuma günleri saat 11-15 ve çarşambaları saat 18-22 arasında

linkkiSuomen mielenterveysseura:
Ülke çapında kriz telefonuFince | İsveççe | İngilizce

Çocuklar ve gençler

Eğer ruh sağlığı sıkıntı dolu bir safhadaysa kendi ikamet yerinizin aile danışmanlığıyla (perheneuvola) irtibata geçebilirsiniz. Aile danışmanlığında çocuğun tam kendisi için uygun olan yardımı alabilmesi için çocuğun durumu saptanır. Çocuk sağlığı ocağı (lastenneuvola) psikologundan veya kendi sağlık istasyonunuzun doktorundan da randevu alabilirsiniz. Eğer çocuk okul yaşındaysa okul psikologu ve doktoruyla irtibata geçebilirsiniz. Sorunlu durumlarda çocuklara yardım etmek için daha fazla bilgiyi InfoFinland sitesinin Çocuk ve gençlerin sorunlarına nereden yardım? sayfasından edinebilirsiniz.

Eğer genç birsiyseniz zorluk çektiğiniz konuları örneğin, okul sağlık hemşiresine, okul doktoruna, okul psikologuna veya okul rehberlik uzmanına anlatabilirsiniz. Kendi sağlık istasyonunuzla da irtibata geçebilirsiniz. Eğer gerekirse doktor gençlik psikolojisi polikliniğine (nuorisopsykiatrian poliklinikka) sevk kâğıdı yazar. Sorunlu durumlarda gençlere yardım hakkında InfoFinland sitesinin Çocuk ve gençlerin sorunlarına nereden yardım? sayfasından bilgi edinebilirsiniz.

linkkiMannerheimin lastensuojeluliitto:
Gençler için internetFince

linkkiMannerheimin lastensuojeluliitto ry:
Yetişkinlere yönelik desteklerFince

Öğrenciler

Öğrenim kurumlarının sağlık birimlerinde öğrenciler için ruh sağlığı hizmetleri düzenlenmektedir.

İş sağlığı hizmetleri

Eğer bir yerde çalışıyorsanız ruh sağlığınızla ilgili konularda iş sağlığı doktoruyla konuşabilirsiniz. İşyeri sağlık biriminde psikologla görüşme olanağı da olabilir.

Travmatik deneyimler

Travma yaratan bir olay yaşadıysanız, travma sonrası stres bozukluğu (traumaperäinen stressihäiriö) yaşama riskiniz vardır.

Travmaya yol açan deneyimler örneğin aşağıdakilerdir:

  • zulüm ve ayrımcılık
  • tutukluluk ve işkence
  • kaba kuvvet ve tecavüz
  • şiddete tanıklık etmek
  • savaş

Travma sonrası stres bozukluğu, travma ile ilgili hatırlananların değişik durumlarda istem dışı akla gelmesi ile güçlü huzursuzluk yaratır. Bu gibi durumlarda yardıma başvurmak önemlidir. Travma sonrası stres bozukluğu, hasta dışında hastanın yakınlarını da etkiler. Travma sonrası stres bozukluğu olan insanların çoğu doğru bir tedavi ile iyileşebilmektedirler.

İşkence Kurbanları Rehabilitasyon Merkezi (Kidutettujen kuntoutuskeskus) kendi ülkelerinde işkence gören mülteci ve iltica başvurusunda bulunanlara yardım etmektedir. Bu merkezle iş günlerinde saat 08:30-13:30 arası irtibata geçebilirsiniz. Telefon numarası: (09) 7750 4584.

linkkiHelsingin Diakonissalaitos:
İşkence Görenlerin Rehabilitasyon MerkeziFince | İngilizce

linkkiTampereen kaupunki:
Travma kökenli stres bozukluğuna ilişkin bilgilerFince | İngilizce | Rusça | Fransızca | Somali Dili | Türkçe | Farsça | Arapça | Kürtçe | Arnavutça | Vietnamca | Birmanya Dili | Boşnakça | Sırpça | Svahili Dili

Ruh sağlığı hakkında internette değişik dillerde bilgiler

Finlandiya Ruh Sağlığı Derneği’nin sayfasında,

  • yaşamla ilgili zorluklar,
  • ruh sağlığı sorunları,
  • kriz,
  • yardım için başvuru,
  • nasıl iyileşilir konularında bilgiler bulunmaktadır.

Bilgiler Fince, İngilizce, Kürtçe (Soranice), Rusça ve Somalicedir.

linkkiSuomen mielenterveysseura:
Ruh sağlığına ilişkin bilgilerFince | İsveççe | İngilizce | Rusça | Somali Dili | Arapça | Kürtçe