Finlandiya'da yaşam

Kuolema
theme icon

Ölüm

Eğer bir insan hastane dışında vefat ederse hemen polise veya doktora bildirin. Polis vefat nedeninin aydınlatılmasıyla ilgilenir ve vefat bilgisini Nüfus Kayıt Merkezi’ne (Väestörekisterikeskus) ulaştırır. Eğer bir kişi hastanede vefat ederse, vefat ettiği bilgisi Nüfus Kayıt Merkezi’ne, Halk Emeklilik Kurumu (Kela) ile emeklilik kurumlarına otomatik olarak gider.

Yakın birisi öldüğü zaman hissettiğiniz acının dindirilmesi için sağlık istasyonlarından (terveysasema), aile danışmanlığından (perheneuvola), Finlandiya Ruh Sağlığı Derneği Yabancılar İçin Kriz Hizmeti’nden (Suomen Mielenterveysseuran ulkomaalaisten kriisipalvelu) ve kilise cemaatlerinden yardım ve destek alabilirsiniz. Yardım Fince, İsveççe ve birçok yerde İngilizce olarak da verilir. Eğer ihtiyacınız varsa tercüman da kullanabilirsiniz.

linkkie-mielenterveys.fi:
Kriz anlarında ve vefat acıları hakkında bilgilerFince | İsveççe | İngilizce | Rusça | Somali Dili | Arapça | Kürtçe

linkkiSuomen Mielenterveysseura:
Kriz yardımıFince | İsveççe | İngilizce

linkkiSuomi.fi:
Yakının vefatıFince | İsveççe | İngilizce

linkkiFinlex:
Cenaze YasasıFince | İsveççe

Gömme izni

Vefat eden birini gömmek için her zaman için bir hekim tarafından yazılan ölüm belgesi (kuolintodistus) gereklidir. Vefat nedeni belirlendikten sonra ölüm belgesi alınabilir. Eğer söz konusu ani, belirsiz bir ölüm, kaza veya suç işleme sonucu oluşmuşsa, vefat nedeninin araştırılması için otopsi yapılabilir. Polis de vefat nedenini araştırabilir. Gömme işlemi bazen gecikebilir çünkü vefat nedeninin aydınlatılması uzun sürebilir.

Cenaze töreni

Cenaze töreninin düzenlenmesinde dini cemaatlerden yardım alınabilir. Daha fazla bilgiyi kendi cemaatinizden edinebilirsiniz. Finlandiya Evanjelik-Luteryan Kilisesi sitesinden kilise hizmetleri hakkında bilgi edinebilirsiniz. Dine özgü şeylerin yer almadığı sivil cenaze düzenlemek de mümkündür. Sivil Cenaze Töreni Hizmet Merkezi Pro-Seromoniat’dan (Pro-Seremoniat) bilgi alabilirsiniz.

Cenaze şirketlerinin hizmetleri ücretlidir. Bunlar merhumun taşınması gibi cenaze organizasyonunu düzenlerler. Cenaze şirketleri tabut satarlar ve yapılan sözleşmeye göre cenaze sahiplerinin talep ettikleri diğer bütün cenaze işlerine bakarlar. Cenaze şirketleri hakkında bilgi örneğin Finlandiya Cenaze Şirketleri Birliği’nden (Suomen Hautaustoimistojen Liitto) edinebilirsiniz. Birçok cenaze şirketinden İngilizce olarak da hizmet alabilirsiniz.

linkkiPro-Seremoniat palvelukeskus:
Sivil cenaze törenleriFince | İsveççe | İngilizce

linkkiSuomen evankelis-luterilainen kirkko:
Kilisede yapılan cenaze törenleri hakkında bilgilerFince | İsveççe | İngilizce

linkkiSuomen Hautaustoimistojen liitto:
Cenaze şirketleriFince | İsveççe | İngilizce

Mezar yeri

Finlandiya mezarlarının hemen hepsi Evanjelik Luteryan Cemaati’nin mülkiyetindedir ama Evanjelik Luteryan Kilisesi’ne bağlı olmasalar bile herkes mezar yeri edinebilir. Mezar yerleri ücretlidir ve cemaat idarelerinden istenebilir. Eğer kişi kiliseye bağlı değil idiyse ve dini cenaze töreni istememişse, tören yapılmaz. Merhum tabut içinde gömülebilir veya yakılabilir. Birçok yerde diğer dinlerin mensuplarının da mezarlıkları vardır. Örneğin Ortodoks, Müslüman ve Yahudi mezarlıkları büyük şehirlerde bulunmaktadır. Birçok yerde hiçbir dine bağlı olmayan merhumlar için mezarlıklar bulunmaktadır. Merhumun külleri eğer mülk sahibi izin verirse doğaya veya sulara serpiştirilebilir.

Cenaze yardımı

Merhum kişilerin son iş sözleşmesine göre veya sendika üyeliği nedeniyle bazen cenaze yardımı (hautausavustus) alma hakları olabilir. Bu konuda son işyerinden veya sendikadan bilgi alabilirsiniz. Yoksul merhumların cenaze törenleri için ikamet yerinin sosyal hizmetler bürosuna (sosiaalitoimisto) geçim yardımı için başvuruda bulunabilirsiniz.

Aile emekliliği

Aile emekliliği (perhe-eläke) bir kişinin ölümünden sonra bu kişinin eşine ve çocuklarına ödenebilir. Aile emekliliğinin amacı dul kalan ile çocuklarının geçimlerini güvence altına almaktır. Finlandiya’da iki aile emekliliği: Kela’nın aile emekliliği ve maaş esaslı sistemin aile emekliliği vardır. Eğer merhum kişi çalışmışsa veya girişimcilik yapmışsa, dul kalan kişi ile çocukları maaş esaslı sisteme göre aile emekliliği alabilirler. Her iki emeklilik maaşı için Kela’ya başvuruda bulunulabilir.

Eğer kişi Finlandiya’ya gelmeden önce uzun bir süre bir başka ülkede yaşamış veya çalışmışsa, eşinin veya çocuklarının bu ülkeden de aile emekliliği alma hakları olabilir.

linkkiKela:
Aile emekliliği konusundaki bilgilerFince | İsveççe | İngilizce

Vasiyetname

Vefat eden bir kişinin mal varlığının kimlere kalacağı yasalarla belirlenmiştir. Siz de mal varlığınızın kimler arasında paylaştırılacağına etki edebilirsiniz. Vefatınızdan sonra mal varlığınızın kimlere kalacağı hakkında bir vasiyetname (testamentti) yani yazılı bir açıklama yazabilirsiniz. Vasiyetname hazırlarken yasal olması için bir hukukçudan yardım almanızda yarar vardır.

Veraset beyanı

Veraset beyanı (perunkirjoitus) vefat eden kişinin mal varlığının ve borçlarının yazılı olarak düzenlendiği bir ortamdır. Veraset beyanı vefattan sonra üç ay içinde düzenlenmelidir. Bunun için merhumun doğumundan ölümüne kadar olan akrabalarını kapsayan bir veraset ilamına gerek vardır. Bundan başka Kayıt Tescil İdaresi veya kilise idaresinden alınacak nüfus kayıt örneğine (virkatodistus) de ihtiyaç vardır. Ayrıca terekenin (perukirja) ortakları yani merhumun mal varlığının mirasçılarının bilgilerine de ihtiyaç vardır. Terekenin vergi dairesine veraset beyanının yazılmasından sonra en geç altı ay içinde bildirilmelidir. Veraset beyanı hakkında daha fazla bilgiyi hukuk kurumundan ve vergi idaresinden edinebilirsiniz.

Veraset beyanının yazılmasını, merhumun mal varlığını ve borçlarını en iyi bilen kişi organize eder. Terekeyi merhumun mal varlığını değerlendiren iki kişi imzalar. Terekenin hazırlanmasında bir hukukçudan yardım alınmasında yarar vardır. Eğer tereke zamanında hazırlanmazsa veraset vergisinin cezalı ödenmesi gibi zararlı sonuçları olabilir.

Veraset vergisi

Eğer vefat eden birinin mal varlığının mirasçısı olursanız, bu miras nedeniyle veraset vergisi (perintövero) ödemeniz gerekir. Verginin miktarına merhumdan kalan mal varlığının miktarı ve yakınlık dereceniz etki eder. 20.000 Avro’dan az olan miras için vergi ödemeye gerek yoktur.

linkkiVerohallinto:
Veraset ilamı konusunda bilgilerFince | İsveççe | İngilizce

linkkiVerohallinto:
Veraset vergisi konusunda bilgilerFince | İsveççe | İngilizce

linkkiVerohallinto:
Vefat eden kişinin yakınları için faydalı bilgilerFince | İsveççe