Nolosha Finland

Syrjintä ja rasismi
theme icon

Takooridda iyo midab-takoorka

Sida waafaqsan dastuurka Finland waa in dadka loo tixgeliyaa si sinnaan ah iyadoon loo eegeyn asalkiisa iyo jinsigiisa. Takoorka (Syrjintä) waa denbi.

Waa maxay takoor?

Takooristu waxaa looga jeedaa kala darejeyn tixgelin, taasoo qofna lagu xumeeyo qofna lagu wanaajiyo arrin isku mid ah. Takoorkistu way ahaan kartaa tusaale mid lagu takooro qofka asalkiisa, jinsiyadiisa iyo diintiisa.

Takooristu wey ahaan kartaa hanjabaad, cadowtinimada, yasitaanka ama bahdil ku sameynta. Takooristu wey ahaan kartaa in qof uu qof kale u amro ama u hago si takooris ah.

Takooristu waxay ahaan kartaa tusaale in, haddii aad ku weyso adeeg asalkaaga dartiis ama lagu xujeeyo warysiga dalbashada shaqo inaad u taqaaano afka finnishka si buuxd , iyadoon aheyn qabashada shaqada iney u baahan tahay aqoon luuqada ah.

In loola dhaqmo dadka si kala duwan, ma aha macnaheedu had iyo goor takooris. Dadka waa kala tixgelin duwanaan karaan, haddey jirto sabab macquul ah.

Qodobka sinnaanta ayaa qeexaya, waa maxay takoorka.

Qodobka sinnaanta ayaa diidaya ku takoorista da’da, asalka, jinsiyada, luuqada, diinta, cibaadadda, fikirka, howlaha siyaasinimo, howlaha ururka shaqaalaha, aalada qoyska, xaalad caafimaad, naafonimada, lagaroonimada ama waxyaalo kale oo shaqsi la xiriira. Qofna ma aha in laga dhigo inuu qof kale ka liito arrimahaas dartood.

Qodobka sinnaanta ayaa diidaya ku takoorista jinsiga dartiis.

linkkiFinlex:
Shaciga SinnaantaFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiIhmisoikeusliitto:
Macluumaad ku saabsan xuquuqda aadanahaFinnish | Iswidish | Ingiriis

Cunsurinimada iyo denbiyada cunsuriyeenta

Cunsuriyad (rasismi) waxaa loola jeedaa qolo qmq ruux ka tirsam meel in lagu tilmaamo inuu ka liito kuwo kale tusaale asalkiisa, midabkiisa jinsiyadiisa, dhaqankiisa, luuqadiisa ama diintiisa darteed. Denbiga cunsuriyeenta waxaa laga wadaa markuu geystaha falka markuu ugeysto falka si cunsurinimo leh. Denbiga cunsuruyeentu wuu ahaan karaa tusaale dagaal u geesasho, sharaf-dhac, takooris, hanjabaad, aflagaado ama waxyeeleyn. Haddii laguu geysto dhib cunsuriyad ah wargeli arrinka booliiska.

linkkiRikosuhripäivystys:
Gargaarka la siiyo dhibbanayaasha dembiyadaFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiPoliisi:
Macluumaadyda xiriirka ee qeybaha booliskaFinnish | Iswidish | Ingiriis

Xageed ka heli caawimo?

Takooris goobta shaqada

Haddii aad dareemeyso goobta shaqada takooris, la xariir marka hore maddaxa shaqadaada. Haddii aadan caawimo ka helin, la xiriiir markaa xaquuq dhowraha shaqadaada (työsuojeluvaltuutettu) ama dandhowraha shaqaalaha (luottamusmies). Haddii arrinkii ku xalismi waayo goobtii shaqada la xiriir nawaaxigaaga badbaadadda shaqaalaha työsuojelupiiriin ama urrrurka shaqaalaha aad xubinta ka tahay.

linkkiTyösuojeluhallinto:
Badbaadada shaqaalahaFinnish | Iswidish | Ingiriis

Wakiiladda sinnaanta u dooda

Haddii aad kala kulanto takooris meelo kale oon aheyn goobta shaqada ama aad dareento takooris, waxaad la xiriirtaa u doodayaasha sinnaanta (yhdenvertaisuusvaltuutettu) Waxaa kalood u gudbin kartaa arrinka booliiska ilaa heer maxkamad. Waad ula xiriiri kartaa xitaa dad kale ama horin kale adigoo matalaya..

U doodayaasha sinnaanta waa masuul maddax banaan, kaasoo howshiisu tahay horumarinta sinnaanta iyo inuu wax ka qabto wixii takooris ah. U doodayaasha sinnaanta waad ka heli kartaa hagmo, talo iyo weliba inuu kaa caawiyo sidii xal lagu heli lahaa iyo wixii talo ee ku aadan arrinkaas, wixii la xiriira takoorista. U doodaha sinnaanta wuxuu sharxaad ka weydiin karaa inuu ka bixiyo takoorista ruuxa lagu tuhmayo. Waxaa intaa dheer oo la sameyn karaa in arrinkii la hor geeyo gudigga u doodayaasha sinnaanta ama maxkamadda.

Waxaad ka heleysaa xogta xafiiska u doodayaasha sinnaanta:

  • Teleefon: 0295 666 817 Isniin–Jimce saacada 10–12. Teleefoonka waxaa laguugu adeegayaa afafka finnish, swiidhis iyo ingiriis.
  • Iimeylka yvv(at)oikeus.fi
  • Ciiwaanka xafiiska u doodayaasha sinnaanta, PL 24, 00023 Valtioneuvosto

Ballanta waa inaad qabsataa wakhti hore. Adeega xafiisku waa lacag la’aan. Haddii aadan garaneyn luuqadaha finnishka, iswiidhishka ama ingiriiska iimeylka ama qoraal waad ku soo diri kartaa luuqad kale.

Haddii aan laguu geysan takooris, waad la xiriiri kartaa xitaa gudiga sinnaanta iyo – cadaalada (yhdenvertaisuus- ja tasa-arvolautakunta). Gudigu waxay xaliyaan codsiyada la xiriira takoorista weyna kahortagaan takoorka. Waxaa intaa dheer iney ku ganaaxaan ganaax hanjabaad, taasoo looga hortagayo takoorka. Sidoo kale gudiggu waxay ansixin karaan heshiiska labada dhinac. Gudiggu howshooda ma aha takoorika arrimaha la xiriira goobaha shaqada.

linkkiWakiiladda sinaanta u dooda:
Caawimaadda loogu talagalay dhibanaha faquuqaFinnish | Iswidish | Ingiriis | Ruush | Estoniyan | Faraansiis | Soomaali | Isbanish | Turki | Shiino | Bershan | Carabi | Kurdish | Albaniyan | Jarmal | Tayland | Fietnaam | Burtuqiis | Tagalog | Boolish

linkkiYhdenvertaisuus- ja tasa-arvolautakunta:
Ku caawinta xaaladaha takooridaFinnish | Iswidish | Ingiriis

Ururada ajaaniibta

Haddey kula soo gudboonaato takooris ama cunsuriyeen, waxaad talosiin iyo caawinadba ka heli kartaa ururada ajaaniibta. Xogta ururada ajaaniibta waxaad ka heleysaa bogga InfoFinlandi Ururada.