Nolosha Finland

Kuolema
theme icon

Dhimashada

Haddii qof ku dhinto meel ka baxsan isbitaalka, horay ka ogeysii arrinta booliska ama takhtar. Boolisku wuxuu ku dadaalayaa in sababta dhimashadu cadaato warka dhimashadana uu u sii gudbiyo Xarunta diiwaangelinta dadka (Väestörekisterikeskus). Marka qofku ku dhinto isbitaalka, warka dhimashadu wuxuu toos ugu gudbayaa xarunta diiwaangelinta dadka, Hay'adda hawlgabka qaranka (Kela) iyo qeybaha hawlgabka.

Marka qof kaa dhinto waxaad murugadaada caawimaad uga heleysaa rugta caafimaadka (terveysasema), la-talinta qoyska (perheneuvola), Ururka caafimaadka maskaxda ee adeegga xasaradaha ajaaniibta Finland (Suomen Mielenterveysseuran ulkomaalaisten kriisipalvelu) iyo kaniisada. Caawimaadda waxaad ku heli kartaa afka Finnishka, Iswidishka iyo meelaha qaar oo Ingiriis aad ku heli karto. Haddii aad u baahan tahay waxaad sidoo kale isticmaali kartaa turjubaan.

linkkie-mielenterveys.fi:
Macluumaad ku saabsan xaaladda xasaradda iyo murugadaFinnish | Iswidish | Ingiriis | Ruush | Soomaali | Carabi | Kurdish

linkkiSuomen Mielenterveysseura:
Taageerida dhibaatadaFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiSuomi.fi:
Marka uu ehelkaa dhintoFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiFinlex:
Xeerka QabuurahaFinnish | Iswidish

Ogolaanshaha aaska

Si loo aaso qofka dhintay waxaa loo baahan yahay shahaadada dhimashada (kuolintodistus), waxaana bixiya takhtar mar kasta. Shahaadada dhimashada waxaa la heli karaa marka la cadeeyo sababta dhimashada kadib. Haddii arrintu ay tahay dhimasho degdeg ah oo aan cadeyn, shil ama dembi waxaa la sameyn karaa si loo cadeeyo sababta dhimashada qaliinka jirka lagu furayo. Boolisku xitaa waa baari karaa sababta dhimashada. Dib ayeey u dhici kartaa aasidu sababtoo ah cadeynta sababta dhimashadu waqti dheer ayeey qaadan kartaa.

Aaska

Qaban-qaabada aaska waxaad kaalmo uga heli kartaa ururada diimaha. Weydii ururkaada. Macluumaad dheeraad ah oo arintan ku saabsan waxaad ka heli kartaa bogga kaniisadda efangeli-luuteriga ee Finland. Waxaa kaloo suurtagal ah in la sameeyo aas shacab oo wax diin ku saabsan aysan ku jirin. Aaska shacabka macluumaad ku saabsan waxaad ka heleysaa Kahor xuska (Pro-Seremoniat).

Adeegyada shirkadaha aasku waa lacag. Waxay sameeyaan qaban-qaabada aaska sida qaadista meydka. Shirkadaha aasku waxay iibiyaan sanduuqyada meydka, haddii lagu heshiinaya waxaa kale oo ay qabtaan arrimaha kale ee la xiriira aaska ee ay dadka ehelka ahi ka dalbadaan. Macluumaad ku saabsan shirkadaha aaska waxaad ka heleysaa tusaale ahaan; Ururka Shirkadaha Aaska ee Finland (Suomen Hautaustoimistojen Liitto). Shirkadaha aaska qaar badan oo ka mid ah waxaa laguugu adeegayaa afka Ingiriiska.

linkkiPro-Seremoniat palvelukeskus:
Aaska shacabkaFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiSuomen evankelis-luterilainen kirkko:
Macluumaad ku saabsan aaska kaniisadaFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiSuomen Hautaustoimistojen liitto:
Shirkadaha aaskaFinnish | Iswidish | Ingiriis

Qabuuraha

Dhulka qabuuraha ee Finland intiisa badan waxaa iska leh kaniisadda, laakiin qabri waad heli kartaa inkastoo aadan ka tirsaneyn kaniisadda efangeliluuteriga. Meelaha dadka lagu aaso waa lacag waxaadna su’aali kartaa kaniisadaha. Haddii qofku uusan ka tirsaneyn kaniisadda isla markaasna uusan dooneyn in aas diimeed loo sameeyo, looma sameynayo. Meydka sanduuq ayaa lagu aasayaa ama waa la gubayaa oo dambas ayaa laga dhigayaa. Deegaano badan waxaa laga helaa meelo dadka lagu aaso oo ay leeyihiin diimaha kale dadka aaminsan. Tusaale ahaan magaalooyinka waa weyn waxaa laga helaa meelo lagu aaso dadka aaminsan ortodoksiga, islaamka iyo yuhuudda. Deegaano badan ayaa sidoo kale laga helaa meelo lagu aaso dadka aan wax diin ah heysan. Dambasta meydka waxaa lagu shubi karaa bii’ada ama biyaha haddii dhulkaas dadka iska leh ay ogolaadaan.

Caawimaadda aaska

Qofka dhintay waxaa laga yaabaa mararka qaar in uu xaq u yeelan karo caawimaadda aaska (hautausavustus) shaqadii ugu dambeysay ee uu hayay ama xubinnimada ururka xirafdleyda dartood. Weydii meeshii ugu dambeysay ee uu ka shaqeynayay ama ururka xirfadleyda. Kharashka ku baxaya aaska qofka aan hanti heysan waxaa laga codsan karaan xafiiska bulshada (sosiaalitoimisto) ee degmada.

Hawlgabka qoyska

Hawlgabka qoyska (perhe-eläke) waxaa la siin karaan dhimashadiisa ka dib qofka laga dhintay iyo carruurtiisa. Hawlgabka qoyska waxaa looga dan leeyahay in lagu sugo nolosha qofka laga dhintay iyo carruurta. Finland waxaa ka jira laba nooc oo hawlgabka qoyska ah, hawlgabka qoyska ee Kelada iyo hawlgabka qoyska ee shaqada. Haddii qofka dhintay uu ka shaqeynayay ama shirkad ku lahaa Finland, qofka laga dhintay iyo carruurtuba wey heli karaan hawlgabka qoyska ee shaqada. Labada hawlgab ee qoyska waxaad ka codsan kartaa Kelada.

Haddii qofka dhintay uu mudo dheer deganaa ama ka shaqeynayay dal kale ka hor intii uusan u soo guurin Finland, qofka laga dhintay iyo carruurtuba waxay xaq ugu yeelan karaan dalkaas hawlgabka qoyska.

linkkiKela:
Macluumaad ku saabsan hawlgabka qoyskaFinnish | Iswidish | Ingiriis

Dardaaranka

Sharciga ayaa sheegaya qofka dhaxlaya hantida qofka dhintay. Waxaad sidoo kale adigu saameyn ku yeelan kartaa dadka loo qeybinayo hantidadaa. Waxaad qori kartaa dardaaran (testamentti), ay sicad ugu qoran tahay qofka hantidaada dhaxlaya dhimashadaada ka dib. Marka aad sameyneyso dardaaranka waxaa wannaagsan in uu kaa caawiyo qareen si dardaaranku uu sharci u noqdo.

Qoraalka dhaxalka

Qoraalka dhaxalku (perunkirjoitus) waa munaasabd lagu qorayo hantida qofka dhintay iyo deynka lagu leeyahay. Qoraalka dhaxalka waa in laga soo bilaabo waqtiga dhimashada saddex bil gudahood lagu sameeyaa. Si loo sameeyo qoraalkaas waxaa loo baahan yahay cadeyn muujineysa dadka wax u ah dhalashadiisi ilaa iyo dhimashadiisi. Sidoo kale waxaa loo baahan yahay shahaadada sugnaanta (virkatodistus) oo laga bixiyo xafiiska diiwaangelinta ama xafiiska madaxa kaniisadda. Waxaa macluumaadkooda loo baahan yahay dadka dhaxalka qofka dhintay iska leh. Buugga dhaxalka (perukirja) waa in xafiiska canshuuraha la geeyaa ugu dambeyn bil gudaheed marka la sameeyo qoraalka dhaxalka. Macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan qoraalka dhaxalka waxaad ka heli kartaa hay’adda cadaaladda iyo maamulka canshuuraha.

Qoraalka waxaa soo qabanqaabiyaa qofka ugu aqoonta badan qofka dhintay hantidiisa iyo deynka lagu leeyahay. Qoraalka dhaxalka waxaa saxiixa laba qofood oo qiimeyn ku sameeya hantida qofka dhintay. Qoraalka dhaxalka marka la sameynayo waxaa wannaagsan in la helo kaalmada qareenka. Haddii aan qoraalka dhaxalka waqti hore la sameyn waxaa ka dhalan kara dhibaatooyin ay ka mid yihiin canshuurta dhaxalka oo sare loo kiciyo.

Canshuurta dhaxalka

Haddii aad dhaxasho hantida qof dhintay waa in aad ka bixisaa hantidaas canshuurta dhaxalka (perintövero). Cadadda canshuurtu waxay ku xiran tahay inta ay dhan tahay hantida aad qofka dhintay ka dhaxashay iyo dhalasho ahaan sida aad isugu dhowdihiin. Dhaxalkii ka yar €20 000 looma baahna in canshuur laga bixiyo.

linkkiVerohallinto:
Macluumaad ku saabsan qorista dardaarankaFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiVerohallinto:
Macluumaad ku saabsan canshuurta dhaxalkaFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiVerohallinto:
Macluumaad loogu talagalay ehelka qofka dhintayFinnish | Iswidish