Taloudelliset ongelmat
theme icon

Dhibaatooyinka dhaqaale

Finland waxaad caawimaad iyo talo u heli kartaa arrimaha lacagaha, haddii ay kugu adagtahay in aad lacagta isku filnaysiiso.

Korona fayraska COVID-19

Taageerada ku meelgaarka ah ee xanuunka safmarka ah

Waxaad heli kartaa taageerada ku meelgaarka ah ee xanuunka safmarka ah, haddii aad shaqayso ama aad xil ka hayso Finland islamarkaasna ay qasab kugu noqoto in aad shaqadaada ka qaadato fasax mushaar la’aan ah, sababtoo ah waxaad:

  • guriga ku haysaa cunug sida caadiga ku jiri lahaa barbaarin-horaadka ama dugsiga; ama
  • timid Finland adigoo dibadda ka yimid kaddibna waxaa laguugu hagay in aad gasho xaalad karaantiil oo kale ah.

Waxaad u baahantahay caddeynta shaqo bixiyaha oo sheegaysa, in aad safmarka korona dartiis u qaadatay fasax mushaar la’aan ah. Xannaanaynta cunugga waxaad ku heli kartaa taageerada xanuunka safmarka illaa iyo 13.5.laga gaarayo. Dib ayaa taageerada laga codsan karaa.

Taageerada ku meelgaarka ah ee xanuunka safmarka ah waa mid wakhtigiisu cayiman yahay. Ka codso Kelada.

linkkiKela:
Taageerada safmarka ee ku meelgaarka ahFinnish | Iswidish | Ingiriis

Lacag maalmeedka cudurada faafa

Kelada ayaad ka codsan kartaa lacag maalmeedka cudurada faafa, haddii dhakhtarka qaabilsan cudurada faafa ee degmada ama laanta daryeelka caafimaadka uu kuu qoray in aad joogto meel gooni ah ama aad karaantiil gasho. Waxaad sidoo kale codsan kartaa, haddii cunuggaada 16 sano ka yar loo qoray in uu guriga joogo si uusan cudurku u faafin.

Codsashada waxaad ugu baahan tahay caddeynta karaantiilka. Caddaynta waxaa qoraya dhakharka degmada ama laanta daryeelka bukaanka u qaabilsan cudurada faafa. Waxaa kale oo aad u baahan tahay caddeynta shaqo bixiyahaada. Waa in ay caddeynta ku qoran tahay inta uu dhan yahay mushaarka aad qaadan laheyn wakhtiga karaantiilka.

Lacag maalmeedka cudurada faafa Kelada ayaa bixisa.

linkkiKela:
Lacag maalmeedka cudurada faafaFinnish | Iswidish | Ingiriis

Lacag maalmeedka bukaanka

Haddii aad jirrato dhakhtarkuna uu caddeeyo in aadan shaqeyn karin, waxaad codsan kartaa lacag maalmeedka bukaanka. Haddii aad shaqeyso ama aad xil hayso, shaqo bixiyahaada ayaa codsanaya lacag maalmeedka bukaanka ee wakhtiga uu mushaarka ku siiyay.

Si aad u codsato lacag maalmeedka bukaanka waxaad u baahan tahay caddeynta dhakhtarka.

linkkiKela:
Lacag maalmeedka jiradaFinnish | Iswidish | Ingiriis

Gargaarka shaqo la’aanta

Waxaad xaq u lahaan kartaa gargaarka shaqo la’aanta, haddii aad shaqo la’aan noqoto, shaqada lagaa fasaxo wakhti cayiman ama aad tahay ganacsade shaqo la’aan ah. Haddii aad ka tirsan tahay khasnada shaqo la’aanta, waxaad heli kartaa marka xaaladaha qaar lagu jiro lacag maalmeedka shaqo la’aanta ee mushaarka ku saleysan. Lacag maalmeedka shaqo la’aanta ee mushaarka ku saleysan waxaa oggolaata islamarkaasna bixisa khasnadda shaqo la’aanta ee aad xubinta ka tahay.

Xaq ayaad u leedahay manfacyda taageerada shaqo la’aanta, haddii aad Finland si rasmi ah u deggan tahay islamarkaasna aad ku jirto ammaanka bulshada ee Finalnd.

Kelada ayaad ka codsan kartaa gargaarka shaqo la’aanta marka aad ku jirto xaaladahan soo socda:

  • Khasnadda shaqo la’aanta kama heli kartid lacag maalmeedka shaqo la’aanta ee mushaarka ku saleysan; ama
  • Waxaad tahay ganacsade, kaas oo shaqadi uu shirkadda ka haayay ay safmarka Korona dartiis u dhammaatay ama dakhliga ganacsaduhu uu safmarkan dartiis ka yaraaday 1 089,67 e/bishi.

linkkiKela:
Gargaarka shaqo la’aanta marka lagu jiro xaaladda KoronaFinnish | Iswidish | Ingiriis

Haddii uu dakhligaadu yaraado

Xasaradda Korona waxay adkeyn kartaa bixinta kirada iyo biilasha. Haddii uu dakhligaado yaraado, ka gungaar in aad xaq u leedahay tusaale ahaan kaalmada ijaarka. Haddii dakhligaada iyo hantidaadu aysan dabooli karin kharashaadka lagama maarmaanka ah (tusaale ahaan cuntada iyo daawooyinka), waxaa laga yaabaa in aad xaq u leedahay lacagta kaalmada nolosha. Sida ugu dhakhsaha badan Kelada ugu dir codsiga kaalmadaas. Tusaale ahaan haddii helitaanka go’aanka lacag maalmeedka shaqo la’aantu uu qaato wakhtiga inta badan la sugo wax ka badan, waxaad taageero dhaqaale ka codsan kartaa Kelada ama xafiiska sooshalka ee degmada.

linkkiKela:
Lacagta kaalada nolosha marka lagu jiro xaaladda KoronaFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiTalous- ja velkaneuvonta:
Talooyinka Talobixinta dhaqaalaha iyo deynta ee xilliga KoronaFinnish | Iswidish | Ingiriis

Haddii aadan bixin karin biilkaada

Haddii aad heysato biil aadan awoodin in aad bixiso, horay kala xiriir soo diraha biilka. Inta badan biilka waxaad u heleysaa wakhti dheeraad ah oo aad ku bixiso. Markaas waxaa biilka lagu daraa inta badan dulsaarka soo daahista.

Haddii aadan biilka bixin ugu dambeynta maalinta ugu dambeysa ama aadan biilka u helin wakhtiga bixinta oo dheeraad ah waxaa qasab kugu noqoneysa in aad bixiso kharashka xusuusinta iyo deynta ka gudashada iyo weliba dulsaarka soo daahista.

Ka qaadista deynta

Haddii aadan biilka ku bixin maalinta ugu dambeysa waxaa laguu soo dirayaa biil xusuusin ah. Hal ama labo xusuusin kaddibna biilku wuxuu u wareegi karaa xafiiska deyn ka qaadista. Xafiiska deyn ka qaadistu wuxuu kuu soo dirayaa dalabka bixinta. Haddii aadan biilka horay ka bixin karin, la xiriir xafiiska deyn ka qaadista kaddibna kala heshii qorshe aad biilka ku bixinayso.

Haddii aadan biilka bixin ama aadan gelin qorshe aad ku bixineyso, deyntu waxey u gudbi kartaa ugu dambeyn la wareegista (ulosotto). La wareegis waxaa loola jeedaa in dowladdu ay xaq u leedahay in ay qeyb ka qaadato dakhliga ku soo gala si deynta loo bixiyo. Hay’adda la wareegistu xittaa waxey iibin kartaa hantidaada qiimaha leh si deynta loo bixiyo.

Inta badan la wareegistu waxey u baahan tahay go’aan maxkamadeed. Si kastaba ha ahaatee bixinta lacagaha qaarkood waxey toos u aadaan la wareegista. Lacagahaas waxaana ka mid ah tusaale ahaan canshuuraha, lacagaha xarunta cafimaadka iyo lacagaha xannaano-maalmeedka.

Calaamadda bixin weynta deynta

Haddii aadan bixin biilka ama deynta, waxaad rajistareeshinka macluumaadka buuxinta shuruudaha ka heleysaa calaamadda bixin weynta deynta (maksuhäiriömerkintä). Dhibaatooyin badan ayeey arrintan sababtaa. Kireeyayaasha guryaha iyo bangiyadu waxey inta badan hubiyaan macluumaadka buuxinta shuruudaha amaah-siinta. Haddii aad leedahay calaamadda bixin weynta deynta ma heleysid guri kiro ah, deynta bangiga ama kaararka deynta ku gadashada. Shaqo-bixiyaha ayaa sidoo kale kugu xiri kara shardi ah in shaqaaluhu uusan laheyn calaamadda bixin weynta deynta.

linkkiKilpailu- ja kuluttajavirasto:
Macluumaadka calaamadda wax bixin la'aantaFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiOikeuslaitos:
Macluumaadka hanti la-wareegistaFinnish | Iswidish | Ingiriis

Haddii aadan awoodin inaad kirada gurigaada bixiso

Haddii aadan bixin kirada gurigaada, kaa kireeyaha gurigu wuxuu xaq u leeyahay in uu heshiiska ka baxo. Kireeyaha gurigu waa in uu ogeysiiyaa kan guriga laga kireeyay ka bixista heshiiska. Marxaladdan marka lagu jiro waxaa weli suurtagal ah in sida caadiga ah in lagala heshiiyo guri kireeyaha bixinta lacagta kirada. Haddii aadan bixin kiradaada, guri kireeyuhu wuxuu maxkamadda ka codsan karaa go’aanka guri ka saarista. Waxaa loola jeedaa inay waajib kugu tahay inaad guriga ka guurto iyo inaad bixiso kirooyinka aadan horay u bixin.

Haddii aad dhib ku qabto bixinta kirada gurigaada, la xiriir kireeyaha guriga.

Isku day inaad kala heshiiso kireeyaha guriga waqti dheeraad ah oo aad ku bixiso kirada. Waxaad sidoo kale talo weydiin kartaa xafiiska sooshaalka ee degmadaada. Hubso sidoo kale inaad tusaale ahaan xaq u leedahay kaalmada kirada ama kaalmada nolosha. Xaqaada kaalmada kirada iyo lacagta kaalmada nolosha waxaad ka ogaan kartaa Kelada.

Bogga InfoFinlandi Kaalmada kirada waxaa ku jira macluumaadyo ku saabsan kaalmada kirada.

Caawimaadda dhibaatooyinka dhaqaale

Manfacyada bulshada

Hubi in aad codsatay dhammaan manfacyada bulshada ee aad helitaankooda xaq u leedahay. Manfacyadaan waxey noqon karaan tusaale ahaan ammaanka shaqo la’aanta, taageerada ijaarka, taageerada waxbarashada iyo taageerooyinka dhaqaale ee loogu talagalay qoysaska carruurta leh. Macluumaad dheeraad ah waxaad ka heleysaa bogagga InfoFinland:

Lacagta kaalmada nolosha

Haddii dakhliga ama hantida adiga ama qoyskaagu aysan ku filnayn daboolida kharashaadka nolol maalmeedka ee daruuriga ah, waxaad Kelada ka dalban kartaa lacagta kaalmada nolosha ee aasaasiga ah (perustoimeentulotuki). Kharashaadka nolol maalmeedka ee daruuriga ah waxaa loola jeedaa tusaale ahaan kharashaadka la xiriira cuntada, dharka, daryeelka caafimaadka iyo degaanka. Lacagta kaalmada nolosha ee aasaasiga ah waxay sidoo kale dabooshaa kharashaadka ku baxa hiwaayadda iyo hawlaha nashaadaadka, kharashka xanaanada carruurta iyo sidoo kale hawlaha waxqabadka subaxa iyo iyo kan galabnimo ee iskuuleyda iyo weliba kharashaadka guuritaanka daruuriga ah.

Bixinta lacagta kaalmada nolosha waxaa saameyn ku yeelanaya dhammaan dakhligaaga iyo hantidaada. Waxaa ku jira oo lagu xisaabinayaa tusaale ahaan gunnooyinka sooshalka ee aad Kelada ka hesho, caymika hawlgabka shaqada ama lacagta qasnadda shaqo-la'aanta.

Kahor inta aadan dalban lacagta kaalmada nolosha, dalbo caawinaadahaan kale, ee aad xaq u leedahay (tusaale ahaan lacagta badbaadada shaqola'aanta, lacagta kaalmada kirada, lacagta hawlgabka, lacagta kaalmada waxbarashada, lacag maalmeedka waalidnimada, lacag maalmeedka jirada, lacagta guri ku daryeelka ama lacagta quudinta carruurta ee waalidka laga qaado).

Lacagta kaalmada nolosha waxaa loogu talo galay inay noqoto cawinaad ku meel gaar ah. Lacagta kaalmada nolosha waxaa la bixiyaa oo keliya, haddii aadan heli karin dakhliyaad kale ama kaalmooyin iyo haddii kaalmooyinka kale aysan dabooli karin kharashaadka daruuriga ah.

Haddii ay jiraan kharashaad ay sababaan baahiyo gooni ah oo adiga ama qoyskaaga u gaar ah, kuwaas oo aadan ku dabooli karin lacagta kaalmada nolosha ee aasaasiga ah, xafiiska sooshalka ee degmadaada ayaa ku siinaya lacagta kaalmada nolosha ee ah dhammeystirka iyo ka hortagga (täydentävä ja ehkäisevä toimeentulotuki). Lacagta kaalmada nolosha ee ah dhammeystirka waxaad ku heli kartaa tusaale ahaan badbaadada degaanka ama haddii xaaladdaada dhaqaaluhu ay si lama filaan ah isugu badesho mid liidata. Lacagta kaalmada nolosha ee ah dhammeystirka iyo ka hortagga waxaa loogu talogalay horumarinta waxqabsiga qofka iyo ka hortegida gooni u bixidda.

Lacagta kaalmada nolosha ee aasaasiga ah mar walba horay uga codso Kelada. Sidoo kale isla foomka codsiga waxaad ku ogeysiin kartaa, haddii aad u baahantahay lacagta kaalmada nolosha ee ah dhammeystirka iyo ka hortagga. Kelada ayaa codsigaaga lacagta kaalmada nolosha ee ah dhammeystirka iyo ka hortagga u wareejin karta degmada si ay go’aan uga gaarto.

Haddii aad dooneysid, waxaad la talin xagga buuxinta codsiga lacagta kaalmada nolosha ah ka heli karaysaa Kelada, xafiiska sooshalka ee degmadaada ama barta la talin dadka waddanka u soo guurey.

linkkiKela:
Kaalmaha dhaqaalaha, war koobanFinnish | Iswidish | Ingiriis | Ruush | Estoniyan | Soomaali | Carabi | Kurdish

linkkiKela:
Macluumaad ku saabsan kaalmada noloshaFinnish | Iswidish | Ingiriis | Ruush | Estoniyan

Talobixinta iyo caawimaadda arrimaha lacagta

Haddii aad dhib ku qabto bixinta biilasha iyo deymaha, la xiriir talobixinta dhaqaalaha iyo deynta (talous- ja velkaneuvonta). Talobixinta dhaqaalaha iyo deynta waxaa qabanqaabiya degmooyinka. Talobixintu waa lacag la’aan.

Takuusäätiö waxaad bixinta deymaha uga heli kartaa caawimaad iyo talooyin. Mu’asasadu waxey kaa caawin kartaa isku xirka deymaha iyo hal deyn ka dhigistooda. Mu’asasada damaanadda waxaad ka codsan kartaa damaanadda deynta, haddii aad bangiga uga baahan tahay amaah aad deymaha ku bixiso. Mu’asasada damaanadda waxaad sidoo kale ka codsan kartaa amaah yar haddii aad u baahan tahay lacag aad wax ku iibsato halmar sida makiinadaha guriga, qalabka guryaha, dibaajiga kirada, dayactirka baabuurka ama muraayadaha aragga.

Velkalinja waa telefoonka talobixinta lacag la’aanta ah ee Mu’asasada damaanadda. Lambarka talobixinta 0800 9 8009 wuxuu ku shaqeeyaa af Finnish haddii loo baahdana af Ingiriis ama Iswidhish.

Marka ay jirto xaalad degdeg ah oo aysan lacagtaadu kuugu filneyn tusaale ahaan cuntada, waxaad la xiriiri kartaa shaqaalaha adeegga bulshada ee kaniisadda. Macluumaadka xiriirka waxaad ka heleysaa kaniisadaada.

linkkiKilpailu- ja kuluttajavirasto:
Talo-bixiyayaasha deynta iyo maaliyaddaFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiTakuu-Säätiö:
Ku caawinta dhibaatoyinka maaliyadeedFinnish | Iswidish | Ingiriis

linkkiKilpailu- ja kuluttajavirasto:
Macluumaad maaliyadeedFinnish | Iswidish | Ingiriis

Qabatinka ciyaarta khamaarka

Haddii ay dhibaatooyinka dhaqaale ka dhalanayaan ciyaarta khamaarka, waa in aad caawimaad raadsataa.

Dhibaatooyinka ciyaaraha waxaad caawimaad uga heli kartaa A-kiliinikada (A-klinikka), xafiiska caafimaadka maskaxda (mielenterveystoimisto) iyo xarumaha caafimaadka (terveyskeskus). Deegaanada qaarkood xafiiska bulshada (sosiaalitoimisto) iyo kaniisadaha ku yaal ayaa ku caawin kara. Sidoo kale ehelka qofka ciyaarta khamaarka qabatimay waxay heli karaan caawimaad.

Caawimaada dhibaatooyinka ciyaaraha khamaarka waxaad ka heli kartaa sidoo kale. Adeegga shabakadda Isku xirka-mukhaadaraadka (Päihdelinkki) ee luqadaha badan waxaa laga helaa macluumaad ku saabsan dhibaatoyinka ciyaaraha khamaarka.

Khamaariiste (Peluuri) waa telefoon wax caawiya oo loogu talagalay dadka qaba dhibaatada ciyaarta khamaarka, ehelkooda iyo dadka kale ee la kulma dhibaatooyinka ciyaarta khamaarka. Lambarka telefoonka ee wax caawiya waa 0800 100 101. Wuxuu ku adeegaa af finnish, iswiidhish iyo sida loo helo ingiriisi. Khamaariste wuxuu sidoo kale wax ku caawiyaa internetka.

linkkiPäihdelinkki:
Macluumaadka dhibaatooyinka khamaarkaFinnish | Iswidish | Ingiriis | Ruush

linkkiPeluuri:
Kaalmooyinka iyo macluumaadka ee dadka khamaarka qabatimay iyo ehelkoodaFinnish | Iswidish | Ingiriis