Nolosha Finland

Lasten ja nuorten oikeudet ja velvollisuudet
theme icon

Xuquuqda iyo waajibaadka caruurta iyo dhalinyarada inta ay ku jiraan marxaladaha da'aada kala gedisan

6 sano

  • Xuquuq iyo waajibaad:
    • Ilmuhu waa inuu ka qeybqaataa waxbarasho u carbiyeenta.
    • Ilmuhu waxbarashada waa ku billaabi karaa ogolaansho gaar.

7 sano

  • Xuquuqda iyo waajibaadka:
    • Iskuulka ayaa bilowda (waxbarashada qasabka ah). Haddii ay jiraan xaalado gaar ah iskuulku waqti dambe ayaa la bilaabi karaa.

12 sano

  • Xuquuqda:
    • Lama badeli karo ilmaha magaciisa ama magaca qoyska ee ilmaha, ilaa laga helo ogolaanshada ilmaha.
    • Ilmaha laguma dari karo koox diimeed ayadoon ilmaha ogolaansho laga haysan. Sidoo kale ka bixitaanka diinta waxaa loo baahan yahay ruqsada ilmaha.
    • Haddii ay waalidiintu kala tagaan ilmuhu wuxuu xaq u leeyahay inuu diido la kulanka mid ka mid ah waalidiinta.
    • Ilmaha lama adhabtigarayn (waalid kale sharci ahaan uma korsan) karo ilaa asiga ruqsad laga helayo.
    • Haddii qoyska dhexdiisa ay dhibaato ka jirto, ilmuhu wuxuu codsan karaa in loo sameeyo daryeel ku meelgaar ah. Daryeelka ku meelgaarka ah waxaa loola jeedaa, inuu ilmuhu daganaado meel aan ahaynn guriga waalidiintiisa.
  • Waajibaadka:
    • Ilmuhu baaskiil kuma wadi karo wadada ay dadku ku lugeeyaan.

14 sano

  • Xuquuqda:
    • Ilmuhu wuxuu qaban karaa shaqooyin fudud dhawr saacadood maalintii, haddii aysan wax dhibaato ah caafimaadkiisa u geysaneyn ama aaditaanka iskuulka. Heshiiska shaqada waxaa loo baahan yahay inay sixiixaan waalidiintu.

15 sano

  • Xuquuqda
    • Wuxuu geli karaa heshiiska shaqada. Si kastaba ha ahaatee waalidiintu waxay burburin karaan heshiiska shaqada ee ilmaha da'doodu ka yar tahay 18 sano, haddii uusan ilmuhu waalidiinta waxba uga sheegin shaqada.
    • Dhalinyaradu waxay xaq u leeyihiin inay furtaan koonto bangi ayna iyagu maamulaan hantida ay shaqadooda ku kasbadaan.
    • Markii uu da yarku dhameeyo waxbarashada qasabka ah, wuxuu samayn karaa shaqo maalintii oo dhan ah inta u dhaxaysa saacada 6.00 – 22.00.
    • Da yarku wuxuu qaadan karaa ruqsada waditaanka mootada yar yar, cagafka iyo weliba ruqsada waditaanka doomaha matoorka leh.
    • Da yarku wuxuu baaskiil ku wadi karaa ilmo da'diisu ka yartahay 10 sano.
    • Da yarku wuxuu ku biiri karaa ama ka bixi karaa diin asagoo kaashanaya ruqsada qoraalka ah ee waalidiintiisa.
  • Waajibaadka
    • Qofka dhalinyarada ah wuxuu mas’uul ka yahay dambiyada uu sameeyo. Haddii qofka dhalinyarada ah uu dambi galo, waxaa lagu soo oogi karaa laguna xukumi karaa dambiga uu galay.

16 sano

Xadka ilaalinta Ilmaha ee xagga galmadu waxuu ku eg yahay 16 sano. Tan macnaheedu waa, in camaliyada xaga galmada ah ee lala sameeyo ilmaha da'doodu ka yar tahay 16 sano ay tahay dambi lagu mutaysanayo ciqaab (tan waxaa ka baxsan xiriirka galmada ee dhexmara ilmaha da'doodu iyo koritaankoodu isku midka yahay). Ka iibsiga adeega galmada ilmaha da'doodu ka yar tahay 16 sano waa dambi.

  • Xuquuqda
    • Wuxuu xaq u leeyahay inuu qaato ruqsada waditaanka ee loo yaqaan kaarka-A ee mootooyinka fud-fudud lagu wado.
    • Wuxuu xaq u leeyahay inuu qaato kaarka caymiska shakhsiyadeed. Tan macnaheedu waa, in ilmaha jira 16 sano laga caymiyey xaga waayeelnimada, shaqa la'aanta iyo in waliba in magdhawga caymiska jirada asaga loo soo shubayo, ee aan tusaale ahaan la siineyn waalidiinta.

17 sano

  • Xuquuqda
    • Waxbarashada khasabka aho ayaa dhamaanaysa, haddii aan horay loo dhamayn.
    • Xuquuqda lacagta gunada caruurtu way dhamaanaysaa.
    • Dhalinyaraha wuxuu dalban karaa lacagta kaalmada waxbarashada ee Keladu bixiso. Dakhliga qofka ilmaha mas’uulka ka ah ayaa saamayn ku yeelanaya caddadka lacagta kaalmada waxbarashada iyo ogolaanshadeedaba.

18 sano

Qaan-gaarnimo

  • Qaangaarku wuxuu xaq u leeyahay
    • inuu guursado
    • codayn karaa doorashooyinka dawliga ah iyo degmooyinka
    • dalban karaa baasaboor
    • ku biiri karaa ama ka bixi karaa koox diimeed
    • go’aan ka gaari karaa maamulitaanka isticmaalka hantida uu leeyahay.
    • Qaadan karaa leysinka gawaarida lagu wado (tusaale ahaan mootooyinka, gawaarida yar-yar)
    • Heli karaa dhalashada (18-22 sano), haddii uu Finland degenaa mudo dheer.
  • Waajibaadka
    • raga waxaa saaran waajibaadka inay ku biiraan (ciidamada ama adeega shibilka)

Sii hubsan uga aqri waxyaabaha ku saabsan xuquuqda iyo waajibaadka qaangaarka bogga InfoFinlandi Xuquuqdaada iyo waajibaadka Finland.

linkkiLapsiasiavaltuutettu:
Xuquuqda caruurta- boog yareFinnish | Iswidish | Ingiriis | Ruush