U gudub macluumaadka ku jira
Apua ongelmatilanteisiin

Caawimaadda xaaladaha dhibka ah

Waa la daabacay21.06.2022
Qof kasta ayaa la kulmi kara dhibaatooyin adag caawimaadna u baahan kara. Finland waxaad ku heli caawimaad iyo talabixinta lagu kalsoonaan karo si aad uga baxdo xaaladaha nololeed ee adag. Boggan waxaad ka heleysaa tilmaamaha ku saabsan, sida suuragalka ah ee wax looga qabto xaaladaha dhibaatada leh iyo meesha aad caawimaad ka heleyso.

Haddii aad degdeg ugu baahan tahay caawimaadda booliska, wac lambarka xaaladaha degdegga ah ee 112. Lamabarka xaalaha degdegga ah waxaa la wici karaa oo kaliya marka ay jirto xaalad halis ah islamarkaasna degdeg ah, oo ay nafta, caafimaadka, hantida iyo bey’adu ay halis ku jirto.

Haddii aad dhib ku qabto bixinta biilasha, waxaad arrimaha lacagaha u heli kartaa caawimaad iyo talooyin. Haddii uu dakhligaada yaraado, ka salgaar xaqa aad u leedahay tusaale ahaan kaalmada ijaarka guriga. Haddii uu dakhligaada ama hantidaadu aanay ku filnayn kharashaadka maalinlaha ah ee aan laga maarmin, sida cuntada iyo daawooyinka, waxaa laga yaabaa in aad xaq yeelo lacagta kaalmada nolosha ee aasaasiga ah.

Faahfaahin dheeraad ah ka aqri bogga InfoFinland Dhibaatooyinka dhaqaale .

 

Ma u baahan tahay qareen?

Arrimaha sharciga waxaad caawimaad uga heleysaa qareenka. Qareenku wuu kula talinayaa wuxuuna ku dadaalayaa in xuquuqdaadu ay hirgasho.

Marka aad caawimaad ka raadsaneyso qareenka waxaa kuu wanaagsan in aad ogaato in qareenku uu aqoon gaar ah u leeyahay arrinta aad caawimaadda u raadsanyso. Shirkadaha iyo dadka bixiya caawimaadda arrimaha sharcigu ma ahan dhammaantood kuwa aqoon gaar ah u leh arrimaha sharciga la xiriira.

Arrimaha caadiyan caawimaadda u baahan waa tusaale ahaan:

  • arrimaha sharciga deganaansha
  • heshiisyada shuruudaha guurka, furriinka iyo caawimaadda masruufka
  • murannada shaqada la xiriira, mushaar bixinta
  • heshiisyada ganacsiga iyo deymaha
  • heshiisyada kirada guryaha iyo guri ka saaridda
  • diisaska dembiyada, mamnuucista u soo dhowaanshaha
  • dardaaranka iyo arrimaha dhaxalka la xiriira
  • racfaan ka qaadashada tusaale ahaan go’aanka lacagta kaalmada nolosha, la wareegista carruurta ama arrimaha la xiriira magdhowga Kelada.

Talabixinta arrimaha sharciga waxaa bixiya xafiisyada qareennada, xafiiska arrimaha sharciyada iyo xaafiisyada caawimaadda arrimaha sharciga ee dowladda, halkaas oo ay ka shaqeeyaan qareenno guud.

Caawimaadda guud ee arrimaha sharciga

Adeegyada sharciyaqaanku waa lacag, laakiin haddii uu dakhligaadu yar yahay ama uu dhexdhexaad yahay, waxaad xafiiska caawimaadda arrimaha sharciga ee dowladda ka heli kartaa caawimaad sharci oo lacag la’aan kuu ah ama aad qeyb ahaan ka bixineyso kharashka kugu baxaya. Caawimaadda guud ee arrimaha sharciga waxaad ku heli kartaa xittaa af Ingiriis haddii loo baahdana waxaa la isticmaali karaa adeegyada turjumaadda. Caawimaaadda guud ee arrimaha sharciga waxaa laga codsadaa xafiiska caawimaadda arrimaha sharciga ee dowladda.

Haddii aad heysato ceymiska xuuquda badbaadada oo daboolaya kharashkaada, ma heleysid caawimaadda guud ee arrimaha sharciga. Inta badan ceymiska xuquuqda badbaadadu wuxuu ku jiraa ceymiska guriga.

Qareennada iyo looyarada gaar ah

Qareen waxaad ka raadsan kartaa tusaale ahaan bogagga shabakadda ee Ururka qareennada Finland (Suomen Asianajajaliitto), adeegga Raadi qareen (Etsi asianajaja).

Talobixinta qaxootiga

Talobixinta qaxootigu (Pakolaisneuvonta) waxay bixisaa talabixin sharciyeed oo lacag la’aan ah oo loogu talagalay dadka magangelyo-doonka ah, qaxootiga iyo dadka kale ee ajnabiga ah. Talobixinta waxaad ku heli kartaa af Finnish iyo Ingiriis. Iimayl ayaad sidoo kale u soo diri kartaa.

Telefoon: 09 2313 9325 (Isniin-Jimco, saacadda 10-12)

Iimayl: neuvonta(at)pakolaisneuvonta.fi

Talobixinta loogu talagalay ajaaniibta sharci la’aanta ah: 045 2377 104 (Isniin kasta, saacadda 14-16).

Iimayl: paperittomat(at)pakolaisneuvonta.fi

Haddii aad noqoto dhibbane dembi

Haddii aad degdeg ugu baahan tahay caawimaadda booliska, wac lambarka xaaladaha degdegga ah ee 112. Lamabarka xaalaha degdegga ah waxaa la wici karaa oo kaliya marka ay jirto xaalad halis ah islamarkaasna degdeg ah, oo ay nafta, caafimaadka, hantida iyo bey’adu ay halis ku jirto.

Wargelinta dembiga

Qof kasta wuxuu xaq u leeyahay in uu booliska ku wargeliyo dembiga dhacay, yacni wargelinta dembiga. Booliska waxaad ku wargelin kartaa dembiga dhacay meel kasta oo aad joogtaba, mana ku xirna meesha uu dembigu ka dhacay. Wargelinta dembiga waxaad samayn kartaa:

  • adigoo tegaya qaybta booliska xilliyada ay furan tahay qabyta qabashada wargelinnada dembiyada ama
  • adigoo isticmaalaya bogagga elegtroonigga ah ee booliska.

Booliska khadka telefoonka kuma qabto wargelinta dembiga, haddii uu dembigu yahay mid yar adiguna aadan degdeg ugu baahnayn caawimaadda booliska.

Heeganka dhibbanaha dembiga

Haddii aad tahay dhibbane dembi waxaad taageero iyo talobixin ka heli kartaa Heeganka dhibbanaha dembiga. Heeganka dhibbanaha dembiga waxaad kula xiriiri kartaa telefoonka, chatinka ama waxaad imaan kartaa goobta adeegga. Heeganka dhibbanaha dembigu (Rikosuhripäivystys) wuxuu sidoo kale bixiyaa talobixin sharciyeed lacag la’aan ah.

Heeganka dhibbanaha dembigu wuxuu sidoo kale bixiyaa talobixin ka dhan ah takoorka. Waad la xiriiri kartaa talobixinta haddi aad ka shakiso in adiga lagu takooray.

acluumaadyada xiriirka ee Heeganka dhibbanaha dembiga waxaad ka heleysaa bogagga shabakadda.

Caawimaadda arrimaha sharciga ee ka baaraandegista dembiga

Caawimaadda arrimaha sharciga waxaa loola jeedaa in aad heli karto qareen kharashkiisa ay dowladdu gebi ahaan ama qeyb ahaan kaa bixineyso. Qofka dembiga looga shakiyay xittaa wuxuu xaq u leeyahay in uu helo caawimaadda arrimaha sharciga.

Dhexdhexaadin

Kiis dembiyeedka waa laga heshiin karaa, haddii dhibanaha iyo qofka dembiga looga shakiyay ay sidaas oggolaadaan. Ujeedada dhexdhexaadintu waa in laga hesho magdhabista waxyeellada uu dembigu sababay.

Caawimaadda loogu talagalay dagaalka

Finland dagaalku waa dembi. Dagaalka ka dhanka ah xubnaha qoysku xittaa waa dembi. Ciqaabista jireed ee carruurta loo geysto, sida garaacidu waa dembi. Edbinta jireed waa mid uu cunuggu ka cabsado. Waa mid sidoo kale waxyeello ku ah horumarka cunugga iyo hab ciqaabeed aan cunugga waxba ka qabanayn.

Dagaalku wuxuu noqon karaa tusaale ahaan

  • cabsigelin, daba-socosho, ilaalinta
  • liidis iyo qasbid
  • garaacid, laadis iyo kala tuurid
  • rabshad galmeed

Dhibbanaha iyo qofka dagaalka sameeyayba waxey heli karaan caawimaad.

Nollalinja

Tel. 080 005 005

Wuxuu furanyahay: maalin kasta

Nollalinja waa telefoon dadka caawiya oo aad wici karto haddii aad qoyskaada dhexdiisa kala kulanto dagaal ama dagaal galmo ah ama haddii adiga laguugu hanjabo dagaal. Wakhti kasta ayaad wici kartaa. Shaqaalaha adeeggu waxay ku hadlaan finnish, iswidhish iyo ingiriis.

Waxaa kale oo Nollalinja laga isticmaalaa afar iyo labaatanka saac adeeg turjumaad oo lix luqadood oo kala duwan ah. Luqadaha turjumaaddu waa Ruush, Soomaali, Sooraani, Beershi, Dari iyo Carabi.

Wicitaanka Nollalinja waa lacag la’aan, wicitaanka kama dhalaneyso calaamad lagu qoro biilka telefoonka. Uma baahnid in aad magacaada sheegto marka aad soo wacdo. Nollalinja waxaa loogu talagalay dumarka iyo ragga.

Xarunta xasaradda ee Monika

Tel. 0800 05058

Waxay furan tahay: maalmaha shaqada

Telefoonka caawi, aadda ee Xarunta xasaradda Monika waxaa loogu talagalay dumarka dalka u soo guuray. Telefoonka caawimaaddu wuxuu ku adeegaa luqado kala duduwan. Waad soo wici kartaa haddii aad qoyskaada dhexdiisa kala kulantay dagaal, dagaal galmo ama hanjbaad.

Wicitaanku waa lacag la’aan. Xarunta xasaradda Monika waxaad sidoo kale kula soo xiriiri kartaa chatka. Chatku wuxuu ku adeegaa af Finnish, Ingiriis, Ruush iyo Carabi.

Guryaha ammaanka

Haddii lammaanahaadu ama xubin kale oo qoyskaada ka tirsan uu kuu adeegsado dagaal ama xoog, waxaad aadi kartaa guriga ammaanka. Waad ku nabadgeleysaa guriga ammaanka waxaana halkaas marka kasta jooga shaqaale. Waxaad ka heleysaa caawimaad dagaalku ku dhamaado iyo talooyin aad xaaladdaas uga badbaado. Joogista guriga ammaanku waa lacag la’aan. Guriga ammaanka waxaad xittaa la xiriiri kartaa haddii xubin qoyska ka tirsan uu kuugu hanjabo dagaal.

Guriga ammaanka ee Mona waxaa loogu talagalay dumarka dalka u soo guuray iyo carruurtooda oo kaliya. Wac lambarkan heeganka 045 639 6274, haddii aad boos uga baahan tahay guriga ammaanka.

Caawimaadda loogu talagalay dagaalka galmada

Dagaalka galmadu waa

  • kufsasho
  • ku qasbidda sameynta galmo
  • fara-xumeyn galmo
  • galmo ka iibsashada qof ka yar 18 sano ama dhibbanaha ka ganacsiga dadka
  • galmo lala sameeyo qof ka yar 16 sano
  • gawaadid ama nin iyo naag isu gayn.

Dagaalka galmadu wuxuu xittaa ka dhici karaa xiriirka lammaanaha ama guurka dhexdiisa. Dagaalka galmadu waa dembi mar kasta, xittaa kan guurka dhexdiisa ka dhaca.

Tukinainen

Tel. 0800 97899

Tukinainen waa xarunta xasaradda kufsiga oo aad caawimaad iyo taageero ka heleyso, haddii aad noqotay dhibane dagaal galmo. Caawimaadda waxaad ku heleysaa Finnish iyo Ingiriis.

Xarunta kaalmada ee SERI

Tel. 040 701 8446

Helsinki waxaa ku taal xarunta kaalmada ee SERI ee loogu talagalay dhibbanayaasha dagaalka galmada. Xarunata kaalmada ee SERI waxey caawisaa islamarkaasna la talisaa kuwa soo maray dagaal galmo. Adeegyada xaruntu waa tusaale ahaan baaritaan caafimaad iyo caawimaad cilmi-nafsiyadeed. Xarunta kaalmada waxaa ka shaqeeya jinsiga oo dhan. Toos ayaad u imaan kartaa xarunta kaalmada SERI, laakiin si kastaba ha ahaatee waxaa wanaagsan in horay loo sii waco.

Waxaad sidoo kale markasta caawimaad ka raadsan kartaa xarunta caafimaadka ee degmadaada.

Caawimaadda loogu talagalay murannada sharafta la xiriira

Dagaalka sharafta la xiriiraa waa dagaal looga danleeyahay in lagu difaaco sharafta qoyska ama reerka marka qof xubin ka ah lqoyska ooga shakiyo in uu dhaawacay ama dhaawacday sharafta qoyska ama reerka.

Difaacinta sharafta qoyska ama reerku kama ahan Finland sabab la aqbali karo oo lagu geysto hanjabaad, cadaadin ama dagaal. Dagaalka iyo hanjabaadu waa dembi aan ku xrinayn dhaqanka dhibbaha ama kan dagaalka sameeyay.

Dagaalka sharafta la xiriira wuxuu tusaale ahaan noqon karaa

  • cadaadin
  • xadeyn, tusaale ahaan labishada, faraha la gelidda shukaansiga iyo hiwaayadaha
  • hanjabaad, tusaale ahaan in lagu cabsi geliyo u dirista dalki hooyo
  • ku qasbidda guurka ama ka hortegista furiinka.

Haddii aad qoyskaada kala kulantay dagaal la xiriira sharafta ama hanjabaad, waxaad la xiriiri kartaa shaqada Sopu. Macluumaadyada xiriirka waxaa laga helaa bogagga shabakadda Sopu.

Caawimaadda loogu talagalay joojinta dagaalka

Miehen Linja

Tel. 09 276 62 899

Iimayl: kontakti(at)lyomatonlinja.fi

Miehen Linja waa adeeg loogu talagalay ragga dalka u soo guuray ee isticmaalay ama ka baqanaya in ay isticmaalaan dagaal ka dhan ah lammaanahooda ama xubnaha kale ee qoyska. Kulanka waxaad ku qabsan kartaa telefoonka, chatka ama iimaylka. Miehen Linja wuxuu ku shaqeeyaa Finnish, Ingiriis, Iiwidhish, Faransiis iyo Giriig. Waxaa intaas dheer in adeegga aad ku heli karto afkaada hooyo iyadoo turjubaan la isticmaalayo.

Mamnuucista u soo dhowaanshaha

Haddii qof kuu hanjabo ama uu si joogto ah kuu dhibayo oo aad dooneyso in lagaa badbaadiyo waxaad qofkaas u codsan kartaa mamnuucista u soo dhowaanshaha. Mamnuucista u soo dhowaanshaha waxaa loola jeedaa in qofkaas uusan kula soo xiriiri karin. Waxaad mamnuucista u soo dhowaanshaha ka codsan kartaa booliska ama maxkamadda. Waxaad talo weydiin kartaa xafiiska sooshalka ee degmadaada ama xafiiska caawimaadda sharciga. Haddii aad heysato caddaymo ku saabsan hanjabaadda ama qashqashaadidda, waxaa haboon inaad keydsato.

Haddii aad noqoto dhibanaha ka ganacsiga dadka ama shaqada qasabka ah

Ka ganacsiga dadku Finland wuxuu ka yahay dembi. Ka ganacsiga dadku tusaale ahaan waa:

  • ku qasbidda shaqo laga bixinayo mushaar aad u yar ama aan gebi ahaanba mushaar laga bixineyn
  • ku qasbidda iibinta galmada
  • ku qasbidda dawarsashada ama dembi sameynta
  • ku qasbidda guur

Miyaan ahay dhibbanaha ka ganacsiga dadka?

Waxaad noqon kartaa dhibbanaha ka ganacsiga dadka, haddii

  • uu qofku kugu cadaadiyo in aad sameyso wax aadan dooneyn in aad sameyso
  • uu qofku adiga ama qoyskaada ugu hanjabo rabshad
  • uu qof kuugu hanjabo in uu dowladda kuu sheegayo haddii aadan sameynin sida uu doonayo
  • uu qofku kaa celinayo ama uu ilaalinayo dhaqdhaqaaqaada
  • aadan si xor ah xaaladdaada ugu sheegi karin dadka kale

Dhibbanayaasha ka ganacisga dadku waxey noqon karaan dumar, rag ama carruur. Dadka sameeya waxay noqon karaan dembiilayaal xirfadeysan, laakiin waxaa kale oo ay noqon karaan dad ay dhibbanaha is-yaqaanaan, saaxiibo ama qaraabo.

Caawimaadda dhibbanaha ka ganacsiga dadka

Dhibbanayaasha ka ganacsiga dadku waxey heli karaan caawimaad. Haddii aad ka shakiso in aad tahay dhibbane ka ganacsiga dadka, la xiriir nidaamka caawinta dhibbanayaasha ka ganacsiga dadka. Macluumaadyada xiriirka waxaad ka heleysaa bogga shabakadda ihmiskauppa.fi.

Heeganka dhibbanaha dembiga

Haddii aad tahay dhibbane dembi waxaad taageero iyo talobixin ka heli kartaa Heeganka dhibbanaha dembiga. Heeganka dhibbanaha dembiga waxaad kula xiriiri kartaa telefoonka, khadka sheekeysigaama waxaad imaan kartaa goobta adeegga. Heeganka dhibbanaha dembigu (Rikosuhripäivystys) wuxuu sidoo kale bixiyaa talobixin sharciyeed oo lacag la’aan ah.

Apua ihmiskaupan uhreille

Haddii laguugu qasbay iibinta galmada, waxaad caawimaad ka heli kartaa Pro-tukipiste. Goobaha taageeradu waxey ku yaalaan Helsinki, Tampere iyo Turku. Macluumaadyada xiriirka waxaad ka heleysaa bogagga shabakadda Goobta taageerada Pro.

Sharciga deganaanshaha ee dhibanaha ka ganacsiga dadka

Haddii aad noqotat ama ay jirto sabab loo qaateen ah oo looga shakiyo in aad noqotay dhibane ka ganacsiga dadka, waxaa lagu siin karaa sharci deganaanshaha Finland. Si aad codsato sharciga deganaanshaha ee ku salaysan ganacsiga dadka, waa in aad Finland joogtaa. Haddii aad ku jirto xaalad aad u nugul, waxaad heli kartaa sharciga deganaanshaha ee siisocda. Macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan sharciga deganaanshaha ee loogu talaggalay qofka dhibane u noqday ka ganacsiga dadka Hogaanka socdaalka.

Sharciga deganaanshaha ma caddaynta loogu talaggalay ka faa’iidasashada shaqo-bixiyaha

Haddii aad haysato sharciga deganaanshaha Finland islamarkaasna aad noqotay dhibane uu shaqo-bixiyuhu ka faa’iidaystay, waxaad codsan kartaa sharciga cusboonaysiinta sharciga deganaanshaha ama caddaynta ballaarinta xaqa shaqo qabashada ee ku salaysan ka faa’iidaysashada shaqo-bixiyaha. Codsiga sharciga deganaansha ee sii socda ee ku salaysan ka faa’iidaysashada shaqo-bixiyaha, haddii uu sharciga aad hadda haysato kaa dhacayo islamarkaasna aadan haysan shaqo-bixiye cusub. Codso caddaynta loogu talaggalay ka faa’iidaysashada shaqo-bixiyaha, haddii uu sharcigaadu shaqaynayo islamarkaasna aad haysato shaqo-bixiye cusub. Caddaynta ama sharciga sii socda waxaad uga shaqan kartaa laan kasta oo shaqo ah.