U gudub macluumaadka ku jira
Abortti

Ilmo iska soo ridid

Waa la daabacay09.06.2022
Qofka dumarku xaq ayeey u leedahay go’aan ka gaarista, in ay ilmaha iska soo riddo iyo in kale. Uurka waxaa sida uu sharciga Finland qabo la iska soo ridi karaa marka ay jiraan xaalado kala duwan. Sababtu waxay noqon kartaa tusaale ahaan da’da, caafimaadka, xaaladda qoyska ama xaaladda dhaqaale ee qofka haweenka ah. Haddii aad doonayso in aad uurka iska soo riddo, waxaa wanaagsan in wakhti hore oo uu uurku yar yahay aad samayso.

Finland waxaad ku heystaa fursad aad uurka isaga soo riddo ka hor todobaadka 12aad ee uurka, haddii:

  • dhalmadu ay caafimaadkaada halis ku tahay
  • aad ka yar tahay 17 sano ama aad ka weyn tahay 40 sano
  • aad horay u dhashay afar cunug
  • aadan jirro darteed cunugga daryeeli karin ama
  • ay dhalista ama daryeelista cunuggu ay culeys weyn kugu tahay. Sababtu waxay noqon kartaa xiriirka qoyska, xaaladda dhaqaale, xaaladda shaqo, deegaanka ama qorshayaasha mustaqbalka.

Haddii ay jiraan sababo culus, uurka waa la soo ridi karaa todobaadka 12aad ka dib. Si taas loo sameeyo waxaa loo baahan yahay ruqsada gaarka ah ee hay'ada ruqsada iyo komeerka u qaabilsan qaybaha caafimaadka iyo arrimaha bulshada (Valvira). Ruqsada hay'ada ruqsooyinka iyo kormeerka sidoo kale waxaad u baahan tahay markii soo ridida loo sameynaayo jiro daran ama curyaanimo daran oo ilmaha caloosha ku jira ay qabaan awgeed. Weydii wixii dheeraad ah dhakhtarka rugtaada caafimaadka.

Haddii aadan qaan gaarin oo aad dooneysid inaad ilmaha iska soo riddo, wax ruqsad ah ugama baahnid waalidiintaada. Si kastaba ha ahaatee inta badan waxaa wanaagsan inaad waalidka kala hadasho arrinta. Si kastaba ha ahaatee haddii aadan dooneyn inaad sidaas samaysid, shaqaalaha daryeelka caafimaadku waa xirfadleyaal sir xajintu waajib ku tahay.

Haddii aad dooneysid inaad ilmaha iska soo rido, sida ugu dhaqsaha badan ula xiriir rugta caafimaadka ee xaafadaada, dhakhtarkana waqti ka qabso. Sidoo kale waxaad waqti ka qabsan kartaa dhakhtarka gaarka loo leeyahay, laakiin markii aad waqtiga ka qabsaneysid iska hubi in dhakhtarku haysto ruqsada hay'adda ruqsooyinka iyo kormeerida (Valvira) go’aan ka gaarida soo ridida awgeed. Haddii aad dooneysid waxaad la kulanka dhakhtarka u wadan kartaa lammaanahaaga. Dhakhtarku wuxuu kuu qoryaa warqad uu kuugu diraayo isbitaalka soo riditaanka lagu samaynayo.

Kalkaaliyaasha caafimaadka iyo dhakhaatiirta ayaa isbitaalka kugula sheekaysanaya. Si wada jir ah ayaad go’aan uga gaareysaan qaabka uurka loo joojinayo, arintaan waxaa saameyn ku yeelanaya inta uurku uu jiray iyo adiga ra'yigaaga.

Uurka waxaa lagu joojiyaa dawo ama soo xaaqid (kaavinta). Sida caadiga soo xaaaqida waxaa lagu sameeyaa caadi ahaan suuxin, markaas kadibna waa in isbitaalka la joogo dhawr saacadood.

Haddii joojinta uurka daawo loo isticmaalayo, daawada waxaa laga siyaa makaanka inta u dhaxaysa 1-3 maalmood, markaas ilmogaleenku bilaabayaa inu isku soo ururo isla markaasna uu faaruqo. Usii diyaar garow inaad u baahantahay dawooyinka xanuunka baabi'iya, markii ilmagaleenku uu is qabsanayo hadba. Mar marka qaarkood daawooyinka ka sokow waxaa loo baahan yahay soo xaaqid.

2-4 usbuuc kadib markii la sameeyey soo ridida, waxaa rugta caafimaadka laguugu sameynayaa hubin dambe.

Markii aad gaarto go’aanka aborshinka, waxaad cawinaad xagga niyada ah ka heleysaa tusaale ahaan kalkaalisada iyo dhakhtarka rugta caafimaadka. Wixii macluumaad dheeraad ah, oo la xiriira meelaha aad cawinaadka ka heli karto xaalada adag ee aad ku jirto awgeed waa InfoFinlandi bogga Caafimaadka dhimirka .